Innoveren

“De student initieert nieuwe ideeën, realiseert op creatieve wijze vernieuwingen en benut daarbij de mogelijkheden op het gebied van technologie.”

Leeswijzer

DC1 Inzage in het innovatieproces

DC2 Verschillende invalshoeken

DC3 Technologieën

DC1 Inzage in het innovatieproces

“De student geeft een overzichtelijke en gestructureerde inzage in het innovatieproces (waarom, wat en hoe). De student geeft aan hoe nieuwe ideeën zijn gevalideerd en wat daarvan de consequenties zijn.

Aanleiding en context (Waarom innoveren?)

Binnen ZIN is eerder geprobeerd om kerstvergaderarrangementen aan te bieden in de maanden december en januari. Uit interne verkoopcijfers (Bijlage 36) en een gesprek met Gerie voorafgaand aan het project, waarin de aanleiding en het belang van dit vraagstuk zijn besproken (Bijlage 46), blijkt dat de bezetting in deze periode niet optimaal was. Juist in deze maanden is het relatief rustig op de locatie, waardoor een hogere bezetting voor het bedrijf veel waarde zou kunnen toevoegen.

Tegelijkertijd werd zichtbaar dat andere locaties binnen de hospitalitybranche steeds vaker inzetten op sterkere marketing, meer beleving en digitale promotie. Dit kwam naar voren in gesprekken met Simone van RVS Marketing (Bijlage 47) en Wiklo van der Geest, directeur van Hotel en Conferentiecentrum Mennorode (Bijlage 48).

Daarnaast bleek uit gesprekken met de projectgroep en uit de concurrentieanalyse (Bijlage 50) dat het huidige aanbod en de promotie rondom de kerstarrangementen relatief traditioneel en reactief waren ingericht. Marketing bestond voornamelijk uit bestaande contacten en beperkte online promotie. Hierdoor werd een deel van de potentiële doelgroep niet bereikt.

Deze context vormde de aanleiding om te onderzoeken hoe het kerstvergaderarrangement aantrekkelijker en zichtbaarder gemaakt kon worden voor potentiële klanten. Daarbij was het belangrijk om te kijken naar manieren die zich onderscheiden van andere organisaties, zodat een betere marktfit en een sterker onderscheidend vermogen ontstaat (Bijlage 49).

Innovatievraag (Wat willen we ontwikkelen?)

Op basis van deze analyse is de volgende innovatievraag geformuleerd:

Hoe kan ZIN haar kerstvergaderarrangementen op een innovatieve manier ontwikkelen en promoten, zodat nieuwe zakelijke doelgroepen worden bereikt en de bezetting in december en januari wordt verhoogd (Figuur 16)?

Om deze vraag te beantwoorden is gebruikgemaakt van het Double Diamond model. Dit model bestaat uit vier fasen waarin eerst breed wordt verkend en ideeën worden gegenereerd (divergeren), waarna keuzes worden gemaakt en ideeën verder worden uitgewerkt (convergeren).

Innovatieproces volgens het Double Diamond model

1. Discover – Verkennen en inspiratie verzamelen

In de eerste fase stond het verkennen van kansen en inspiratie centraal. Het doel was om inzicht te krijgen in hoe andere organisaties kerstarrangementen aanbieden en welke trends zichtbaar zijn in de markt. Daarnaast werd gekeken naar bestaande initiatieven en voorbeelden uit de eigen omgeving.

Ter voorbereiding op de brainstormsessie ontvingen alle deelnemers een uitnodiging met een voorbereidende opdracht (Bijlage 29). Hierin werd gevraagd om online te onderzoeken hoe andere bedrijven hun kerstarrangementen presenteren en verkopen. De deelnemers noteerden daarbij drie opvallende elementen, bijvoorbeeld op het gebied van beleving, marketing of promotie, en dachten na over de mogelijke toepasbaarheid binnen ZIN (Figuur 16).

Daarnaast kregen de deelnemers de opdracht om kort deskresearch uit te voeren naar:

De verzamelde inspiratie en ideeën zijn aan het begin van de brainstorm besproken en vervolgens op post-its genoteerd en op een brainstormbord geplaatst. Hierbij werd gewerkt met vier categorieën:

Alle ideeën, zowel uit de voorbereiding als uit de brainstorm zelf, zijn verzameld met het uitgangspunt dat zo breed mogelijk moest worden gedacht en dat geen idee te gek was (Figuur 16).

2. Define – Probleem en kansen formuleren

Op basis van de voorbereidingsfase, de concurrentieanalyse (Bijlage 50) en gesprekken met Nathalie en Simone (Bijlage 51) kwamen drie belangrijke kansen naar voren:

Deze inzichten vormden de basis voor de brainstormsessie. Tijdens de brainstorm werd hier uitgebreid aandacht aan besteed en werd dit ook besproken met de projectgroep, die deze kansen herkende en onderschreef (Bijlage 27).

Mijn rol in dit proces was facilitator van de brainstormsessie. Ik zorgde ervoor dat het proces gestructureerd verliep, dat alle deelnemers actief konden bijdragen en dat ideeën systematisch werden vastgelegd. Hiervoor werd gebruikgemaakt van een combinatie van post-its, whiteboards en laptops, zodat ideeën visueel konden worden weergegeven en deelnemers tegelijkertijd online inspiratie konden opzoeken (Bijlage 29).

3. Develop – Ideeën genereren (divergeren)

Tijdens de brainstormsessie stond het genereren van zoveel mogelijk ideeën centraal.

De brainstorm werd opgebouwd rond vier invalshoeken:

Na het bepalen van de belangrijkste doelgroepen kreeg iedere deelnemer de opdracht om een specifieke doelgroep te vertegenwoordigen. Hierdoor werd gestimuleerd dat deelnemers vanuit verschillende perspectieven naar het aanbod keken.

Om het creatieve proces te stimuleren zijn verschillende technieken gebruikt:

De resultaten van deze mindmap zijn weergegeven in Figuur 17 (marketing en doelgroep) en Figuur 18 (verkoopkanalen en technologie).

In deze fase gold het principe dat alle ideeën welkom waren, ook als ze in eerste instantie onrealistisch leken. Dit stimuleerde creativiteit en zorgde voor een breed scala aan mogelijke oplossingen.

Om de betrokkenheid te vergroten werd daarnaast een prijs gekoppeld aan het beste idee, waardoor deelnemers extra gemotiveerd waren om actief mee te denken.

Helaas moest de marketingexpert op het laatste moment afzeggen (Bijlage 52). Daarom zijn de uitkomsten van de brainstorm later besproken met experts, waaronder Mark van de Camp en Simone van Vlerken van RVS Marketing (Bijlage 28 en Bijlage 53). Tijdens deze gesprekken is ook opnieuw gekeken naar mogelijke verbreding van de ideeën.

4. Deliver – Selecteren en uitwerken (convergeren)

Na de divergerende fase werd de focus verlegd naar het selecteren van de meest kansrijke ideeën.

Selectiecriteria

De ideeën werden beoordeeld op drie criteria:

Stemprocedure

Om het selectieproces gestructureerd te laten verlopen kreeg iedere deelnemer twee stemmen per onderdeel. Met behulp van post-its konden deelnemers hun voorkeur aangeven. De resultaten van deze stemronde zijn vastgelegd in de brainstormdocumentatie (Bijlage 29).

Door deze methode werd zichtbaar welke ideeën het meeste draagvlak hadden binnen het team. Hierdoor kon worden geconvergeerd van een brede lijst ideeën naar een aantal concrete concepten die verder uitgewerkt konden worden.

Validatie van de ideeën

De geselecteerde ideeën zijn vervolgens besproken met experts, met name Mark van de Camp. Tijdens deze validatiesessie werd gekeken naar:

In Bijlage 61 wordt een uitgebreid overzicht gegeven van de ideeën die tijdens de brainstorm naar voren zijn gekomen en welke daarvan door de experts zijn aanbevolen. In deze bijlage wordt ook toegelicht waarom bepaalde ideeën als kansrijk zijn beoordeeld.

Op basis van de feedback van Mark van de Camp en Simone van Vlerken zijn enkele ideeën aangepast en aangescherpt. Hierdoor werd duidelijk welke concepten zowel innovatief als uitvoerbaar zijn binnen de organisatie.

Consequenties van de gekozen ideeën

De selectie en validatie van de ideeën had verschillende consequenties voor de organisatie en voor de uitvoering van het project.

Verandering in marketingaanpak

Een belangrijke consequentie van de gekozen ideeën is dat de marketingaanpak verschuift van een voornamelijk passieve strategie naar een meer actieve benadering van potentiële klanten. Waar eerder vooral werd vertrouwd op bestaande relaties en beperkte online zichtbaarheid, wordt nu actief ingezet op het benaderen van nieuwe doelgroepen.

Dit betekent dat binnen de organisatie verwacht wordt dat medewerkers tijd vrijmaken voor:

Hierdoor ontstaat een meer proactieve manier van werken waarbij de organisatie zelf kansen creëert in plaats van af te wachten tot klanten zich melden.

Inzet van nieuwe marketingmiddelen

Een tweede consequentie is dat er meer gebruik wordt gemaakt van visuele en digitale marketingmiddelen. Zo wordt een video ontwikkeld waarin de locatie en het kerstvergaderarrangement worden gepresenteerd. Deze video moet bijdragen aan een betere beleving van de locatie en potentiële klanten een duidelijker beeld geven van het aanbod.

Daarnaast wordt het netwerk van Gerie via Hermes actief ingezet om het arrangement onder de aandacht te brengen bij nieuwe organisaties.

Organisatorische consequenties

Om de acties uit te voeren moesten binnen het projectteam verschillende taken worden verdeeld. Zo was het nodig om:

Deze acties vragen om samenwerking tussen verschillende betrokkenen binnen de organisatie en een duidelijke planning van activiteiten.

Financiële consequenties

De financiële impact van het winterproject wordt uitgebreid beschreven bij deelcompetentie 5: managen en organiseren. Hieruit blijkt dat de uitvoering van het project naar verwachting leidt tot ongeveer €26.000 extra omzet, met een geschatte winst van circa €7.000.

Dit laat zien dat de innovatieve aanpak niet alleen nieuwe ideeën oplevert, maar ook daadwerkelijk kan bijdragen aan het verbeteren van de financiële resultaten van de organisatie.

Resultaten van de uitgevoerde acties

De acties die voortkwamen uit het innovatieproces zijn in de praktijk getest. De resultaten hiervan laten zien dat de gekozen aanpak positieve effecten heeft gehad. Zo hebben de verschillende marketing- en acquisitieacties geleid tot nieuwe contacten en interesse in het kerstvergaderarrangement.

Een overzicht van deze resultaten is opgenomen in Bijlage 57.

Gekozen acties

Na de validatie zijn de ideeën teruggekoppeld aan de projectgroep. In totaal zijn zes ideeën uitgewerkt in een presentatie (Bijlage 35). In overleg met de projectgroep zijn uiteindelijk vier acties geselecteerd voor uitvoering (Bijlage 54).

1. LinkedIn-berichten vanuit het account van Gerie

Potentiële klanten worden persoonlijk benaderd via LinkedIn. Deze persoonlijke benadering sluit goed aan bij de zakelijke doelgroep en vergroot de kans op reactie.

2. Telefonisch benaderen van potentiële klanten

Op basis van branche en functie is een prospectlijst opgesteld met bedrijven die actief worden benaderd om het kerstvergaderarrangement toe te lichten.

3. Video van de locatie met kerstboodschap

Om de sfeer van ZIN beter te communiceren wordt een korte video ontwikkeld waarin de locatie en het kerstarrangement visueel worden gepresenteerd.

4. Inzetten van het netwerk via Hermes

Het bestaande netwerk van Gerie via Hermes wordt gebruikt om het aanbod breder onder de aandacht te brengen en nieuwe potentiële klanten te bereiken.

Figuur 16

Figuur 19

DC2 Verschillende invalshoeken

“De student toont aan dat gezocht is naar verschillende invalshoeken, mogelijkheden en meningen om tot innovatie te (kunnen) komen”

Onderzoeken van verschillende invalshoeken voor innovatie

Aanpak

Om tot innovatieve ideeën te komen is bewust gezocht naar verschillende invalshoeken, mogelijkheden en meningen rondom het vraagstuk. Het doel hiervan was om te voorkomen dat het innovatieproces slechts vanuit één perspectief wordt bekeken. Door meerdere perspectieven te combineren ontstaat een completer beeld van het vraagstuk en kunnen innovatiekansen beter worden onderbouwd.

Binnen het innovatieproces is gewerkt volgens de eerste fases van het Double Diamond model: Discover en Define. In deze fases staat het verkennen en divergeren van perspectieven centraal. Dit betekent dat eerst bewust verschillende ideeën, inzichten en meningen worden verzameld voordat er keuzes worden gemaakt.

Om deze perspectieven te verzamelen is gebruikgemaakt van:

Door deze bronnen te combineren ontstaat een brede verkenning van het vraagstuk en wordt innovatie vanuit meerdere invalshoeken onderzocht.

Marketinginvalshoeken

Tijdens de voorbereiding van de brainstormsessie is gekeken naar de verschillende elementen van de 7P’s van marketing. Op basis van gesprekken met stakeholders en de concurrentieanalyse is vervolgens bepaald welke elementen het meest relevant zijn voor het vraagstuk.

Uit deze analyse bleek dat vooral het aanbod van het arrangement, de manier waarop het wordt aangeboden en de promotie ervan de grootste invloed hebben op het succes van het kerstvergaderarrangement. Daarom is ervoor gekozen om tijdens het innovatieproces vooral te focussen op de volgende marketinginvalshoeken:

Product
Wat wordt er precies aangeboden binnen het kerstvergaderarrangement en welke elementen maken het aanbod aantrekkelijk en onderscheidend voor klanten.

Place
Waar en via welke kanalen het arrangement wordt aangeboden en hoe potentiële klanten het aanbod kunnen vinden.

Promotion
Hoe het arrangement wordt gepromoot en welke marketingmiddelen kunnen worden ingezet om de doelgroep te bereiken.

Andere marketingaspecten, zoals prijs en proces, zijn in dit innovatieproces minder centraal gesteld. Uit gesprekken met marketingexpert Simone van RVS Marketing en uit de concurrentieanalyse bleek dat juist het aanbod, de positionering en de promotie de grootste kansen bieden voor verbetering (Bijlage 47; Bijlage 50). Daarom is besloten om deze aspecten prioriteit te geven binnen de brainstormsessie.

Door deze bewuste keuze kon het team zich richten op de marketingonderdelen waar de meeste innovatiekansen lagen.

Betrekken van interne stakeholders

Naast verschillende marketinginvalshoeken is er ook bewust gekozen om interne stakeholders met verschillende rollen binnen de organisatie te betrekken. Iedere medewerker heeft vanuit zijn of haar functie namelijk een andere kijk op klanten, marketing en verkoop.

De volgende stakeholders namen deel aan de brainstormsessie:

Deze stakeholders zijn bewust gekozen omdat zij vanuit hun functie verschillende ervaringen hebben met klanten, marketing en organisatieprocessen. Hierdoor konden ideeën ontstaan vanuit meerdere organisatorische perspectieven.

Werken met verschillende doelgroepen

In eerste instantie zijn de belangrijkste doelgroepen in overleg met de projectleden gedefinieerd (Bijlage 29). Tijdens het eerste gedeelte van de brainstorm is gekeken naar welke doelgroepen het meest relevant zijn voor het kerstvergaderarrangement van ZIN.

Op basis van deze inventarisatie zijn verschillende doelgroepen vastgesteld. Vervolgens heeft ieder teamlid een specifieke doelgroep toegewezen gekregen, zodat ieder lid vanuit een ander perspectief naar het vraagstuk kon kijken.

Hierdoor werd gestimuleerd dat deelnemers niet alleen vanuit hun eigen rol binnen de organisatie dachten, maar ook vanuit de behoeften en verwachtingen van een specifieke doelgroep.

Tijdens de brainstorm leverde ieder groepslid input over:

Door deze werkwijze werd bewust gestuurd op perspectiefverbreding binnen de organisatie.

Invalshoeken en ideeën per doelgroep

Tijdens de brainstorm zijn ideeën ontwikkeld vanuit verschillende doelgroepen. Hierdoor werd duidelijk dat iedere doelgroep andere behoeften en verwachtingen heeft.

Zorginstellingen (Jessica)

Jessica richtte zich op zorginstellingen. Vanuit haar perspectief werd vooral gekeken naar persoonlijke benadering en relatieopbouw.

De volgende ideeën werden genoemd:

Deze invalshoek liet zien dat voor deze doelgroep persoonlijke aandacht en relatiebeheer belangrijke factoren zijn.

Scholen (Gerie)

Gerie richtte zich op scholen als doelgroep. Hier lag de nadruk vooral op praktische oplossingen en flexibiliteit.

De volgende ideeën werden genoemd:

Dit perspectief liet zien dat scholen vaak kiezen voor praktische en flexibele oplossingen.

Bedrijven (Alexander)

Alexander richtte zich op bedrijven als doelgroep. Vanuit dit perspectief werd vooral gekeken naar digitale marketing en zakelijke communicatie.

De volgende ideeën werden genoemd:

Deze invalshoek liet zien dat bedrijven vaak beter reageren op professionele en digitale marketingcommunicatie.

Overheid en gemeenten (Nathalie)

Nathalie keek naar de doelgroep overheid en gemeenten. Hierbij werd vooral gekeken naar formele communicatie en bestaande netwerken.

De volgende ideeën werden voorgesteld:

Dit perspectief benadrukte dat voor deze doelgroep betrouwbaarheid en formele communicatie belangrijk zijn.

Toevoegen van een externe invalshoek

Naast interne perspectieven is ook geprobeerd om externe expertise te betrekken bij het innovatieproces. In eerste instantie was het plan om expert Mark van de Camp uit te nodigen voor deelname aan de brainstormsessie. Op deze manier zou zijn externe perspectief direct meegenomen kunnen worden tijdens het genereren van ideeën.

Vanwege een late afzegging van de expert kon hij helaas niet aanwezig zijn tijdens de brainstorm. Omdat het daarnaast lastig bleek om een nieuw moment te plannen waarop alle projectleden beschikbaar waren, is ervoor gekozen om de brainstormsessie toch door te laten gaan (Bijlage 58).

Om alsnog een externe invalshoek toe te voegen aan het innovatieproces is later een apart gesprek gevoerd met Mark van de Camp (Bijlage 27). Tijdens dit gesprek is eerst gevraagd naar zijn eigen perspectieven en ideeën over marketing en klantbenadering binnen de hospitalitybranche. Pas daarna zijn de ideeën uit de brainstormsessie met hem gedeeld en besproken.

Door deze aanpak werd voorkomen dat zijn mening direct werd beïnvloed door de ideeën van de projectgroep. Hierdoor kon eerst een onafhankelijk extern perspectief worden verzameld, waarna de brainstormideeën konden worden getoetst en aangevuld.

Resultaat

Door het innovatievraagstuk bewust vanuit meerdere perspectieven te onderzoeken is voorkomen dat het proces uitsluitend vanuit één organisatorisch standpunt werd uitgevoerd. De combinatie van:

heeft gezorgd voor een brede verkenning van het vraagstuk.

Hierdoor konden verschillende ideeën worden ontwikkeld en vergeleken, waarna de meest kansrijke innovatiemogelijkheden verder zijn uitgewerkt. Het betrekken van verschillende invalshoeken heeft daarmee bijgedragen aan een beter onderbouwd innovatieproces voor de kerstvergaderarrangementen van ZIN.

DC3 Technologieën

“De student heeft relevante technologieën overwogen en kan verantwoorden waarom juist die technologieën overwogen zijn”

Aanpak

VVoorafgaand aan de brainstorm is aan alle deelnemers gevraagd om onderzoek te doen naar technologieën die kunnen bijdragen aan de verkoop, promotie en klantbeleving van onze kerstvergaderarrangementen. Technologie vormde een apart onderdeel in het innovatieproces, zodat we systematisch konden bepalen welke tools praktisch en effectief waren.

Tijdens de brainstorm hebben we gekeken naar tools en technieken die direct bijdragen aan marketing, verkoop en klantbeleving. Door deze gestructureerde aanpak konden verschillende technologieën worden vergeleken en beoordeeld op hun meerwaarde voor het project, hun haalbaarheid op korte termijn en de toepasbaarheid binnen onze organisatie.

Overwogen technologieën

De volgende technologieën zijn tijdens het proces besproken en overwogen:

Social media targeting & advertenties

E-mail automation

VR / 360° rondleiding van het versierde pand

Online boeking gekoppeld aan een CRM-systeem

LinkedIn – persoonlijke berichten (PM)

Verantwoording van keuze

Deze technologieën zijn geselecteerd omdat ze direct bijdragen aan het hoofddoel van het project: het genereren van meer boekingen en het verbeteren van de klantbeleving. Bij de expertvalidatie met Mark van de Camp (bijlage 28) is gecontroleerd of deze tools haalbaar, passend en effectief waren. Hieruit bleek dat de gekozen technologieën logisch en uitvoerbaar zijn binnen het project, met een duidelijke koppeling naar marketing, sales en klantinteractie.

Bij de selectie is expliciet gekeken naar:

Concrete uitvoerbaarheid: kan het team de technologie praktisch inzetten en koppelen aan bestaande processen, zoals de nieuwsbrief, LinkedIn-posts en video’s.

Haalbaarheid op korte termijn: kunnen we de technologie effectief inzetten binnen het tijdsbestek van het project?

Relevantie voor de doelgroep: draagt de technologie bij aan het aanspreken van de juiste klanten (bedrijven, scholen, zorginstellingen, overheid)?

Resultaat

Door vooraf onderzoek te doen en technologie expliciet onderdeel te maken van het innovatieproces, is een weloverwogen selectie gemaakt die zowel creatief als concreet uitvoerbaar is. De gekozen tools ondersteunen marketing, promotie en klantinteractie op een manier die direct bijdraagt aan het succes van de kerstarrangementen. De uitvoering van sommige technologieën, zoals LinkedIn-personal messages (Bijlage 39) en de kerstvideo (Figuur 2), toont aan dat de overwegingen niet alleen theoretisch waren, maar ook praktisch zijn toegepast.